[Mưa Trong Nắng] Người Lớn Nói "Cấm" - Người Trẻ Cần Hiểu

Nếu tình dục luôn bị xem là điều cấm kỵ, vậy ai sẽ dạy người trẻ cách tự bảo vệ mình trước những rủi ro mà chính sự im lặng tạo ra?

Tình dục và mang thai sớm – một chủ đề đã thực sự quá đỗi quen thuộc và xã hội thường gói gọn nó bằng cụm từ ‘’sự cố ngoài ý muốn’’.

Tôi từng nghĩ mang thai sớm chỉ là một “tai nạn” cá nhân — cho đến khi tôi được chứng kiến một câu chuyện xảy ra với một người bạn của mình:

Hôm đó, trời không mưa. Trong căn nhà nhỏ vẫn sáng đèn như mọi tối. Cơm đã dọn lên bàn, canh còn nóng. Mọi thứ bình thường đến mức không ai nghĩ rằng, chỉ vài câu nói nữa thôi, sự bình thường ấy sẽ vỡ tan thành từng mảnh. Đứa con gái ở lằn ranh mong manh giữa trẻ em và người lớn ngồi đối diện với người cha già tay không ngừng run rẩy, cổ họng nghẹn lại, miệng lẩm bẩm vài ba câu tưởng chừng như không thể phát ra thành tiếng. Người cha ngồi đó im lặng một lúc lâu - sự im lặng kéo dài đến mức người ta có thể nghe rõ tiếng đồng hồ treo tường tích tắc từng nhịp một, đều đặn và đáng sợ. Ông ấy không hỏi lại, cũng không cắt ngang, chỉ nhìn đứa con của mình bằng cái nhìn của một người đã đi qua nhiều giông gió, nhưng chưa bao giờ được chuẩn bị cho khoảnh khắc này. Khi những câu nói đứt quãng cuối cùng được thốt ra, nước mắt cha rơi không báo trước. Đứa trẻ ấy sững người, nó đã tưởng tượng ra nhiều kịch bản: tiếng quát tháo, đòn roi, những lời trách móc nặng nề. Nhưng nó không nghĩ đến nước mắt. Nước mắt của cha khiến mọi sự chuẩn bị trở nên vô nghĩa. Người cha cúi đầu, giọng nói khàn đi: ‘’Cha…xin lỗi’’. Xin lỗi vì nghĩ rằng dạy con học giỏi, sống đàng hoàng là đủ. Giá như có một cuộc trò chuyện nào đó, không phải cấm đoán, không phải dọa nạt, mà là lắng nghe và hướng dẫn. Giá như những điều “nhạy cảm” ấy không bị đẩy ra ngoài mọi bữa cơm gia đình.

Người ta gọi đó là “lầm lỗi”. Nhưng trong khoảnh khắc ấy, người cha không nhìn đứa con gái của mình như một đứa con hư. Cha đau xót vì đã để đứa trẻ lớn lên trong quá nhiều khoảng trống. Những điều cần được nói thì chưa từng được nói. Những câu hỏi cần được trả lời thì đã bị bỏ qua quá lâu.

Người cha không được dạy cách nói với con về tình dục. Đứa con cũng không được dạy cách tự bảo vệ mình trước những cảm xúc đang lớn dần lên trong cơ thể. Họ gặp nhau ở một điểm chung: đều lúng túng trước những điều không ai dạy cách đối diện.

Nhìn câu chuyện ấy, tôi chợt hiểu ra: Đằng sau một ca mang thai tuổi vị thành niên không chỉ có câu chuyện của một đứa trẻ, mà nó là kết quả của một chuỗi im lặng kéo dài từ gia đình, nhà trường đến cả xã hội. Khi xã hội không ngừng đặt ra những cấm kỵ về việc ‘’không được yêu sớm’’, ‘’không được quan hệ tình dục’’ thì những vấn nạn về việc mang thai sớm vẫn âm thầm xảy ra liên tục và chưa có dấu hiệu thuyên giảm. Điều đó cho thấy giữa lời cấm đoán và nhu cầu được hiểu vẫn còn đó một khoảng trống vô hình, mà ở đó chính những đứa trẻ phải tự xoay sở, tò mò trong mơ hồ và thiếu sự giáo dục đúng đắn.

Chúng ta trách người trẻ dại dột nhưng đã bao giờ tự hỏi ‘’Họ đã được dạy gì ngoài những lời răn đe mơ hồ?’’. Họ được nghe quá nhiều về hậu quả, nhưng quá ít về cách phòng tránh. Được nhắc đến đạo đức, nhưng không được hướng dẫn về trách nhiệm, ranh giới và quyền tự bảo vệ chính mình.

Tôi không bênh vực những lựa chọn sai lầm, nhưng tôi tin chắc rằng, rất nhiều ‘’sai lầm’’ đã có thể không được tạo ra, nếu trước đó có một cuộc trò chuyện đúng nghĩa. Một cuộc trò chuyện mà ở đó người trẻ được hỏi, được nói, được sai trước khi họ phải trả giá bằng chính tương lai của mình.

Tình dục và mang thai sớm không chỉ là vấn đề của cá nhân, càng không phải là “sự cố ngoài ý muốn”. Nó là hồi chuông cảnh tỉnh cho một xã hội vẫn còn e dè khi nói về tình dục, nhưng lại sẵn sàng phán xét khi hệ quả xảy ra. Chúng ta không thể tiếp tục chọn im lặng, rồi sau đó trách móc những đứa trẻ vì đã không biết tự bảo vệ mình.

Đã đến lúc tình dục không còn là câu chuyện bị đẩy ra khỏi bữa cơm gia đình. Đã đến lúc người lớn học cách nói với con bằng sự thấu hiểu, thay vì nỗi sợ. Bởi đôi khi, điều người trẻ cần không phải là sự kiểm soát, mà là một người đủ tin cậy để lắng nghe và hướng dẫn.